Historie
De Gier was een oorlogschip dat in Rotterdam gebouwd werd door de net nieuw aangestelde scheepsbouwmeester Glavimans.
De brigantijn de Gier werd onder luitenant kapitein Nicolai Connio gestationeerd voor het zeegat tussen Texel en Vlieland in 1799, samen met het fregat Draak onder kapitein van Esch.
Na het Vlieter-incident van 30 augustus 1799* werden beide schepen achter de Waddeneilanden tussen Makkum en Harlingen gestationeerd. Daar kwamen op 13 september 1799 twee Engelse fregatten (de Arrow de Woolverine) die prinsenvlaggen voerden in zicht. Zonder slag of stoot gaf de Gier zich over. Kort daarop werd na een kort gevecht ook de Draak overmeesterd.
Connio en van Esch moesten zich later voor de hoge zeekrijgsraad verantwoorden. Van Esch werd terug geplaatst in rang. De straf voor Connio was veel zwaarder. Connio was in 1784 benoemd tot kaptitein bij de Admiralteit Maze (zie referenties).
Hij werd voor plichtsverzuim en laf gedrag ter dood veroordeeld. De Jonge geeft als verzachtende omstandigheid aan dat de bemanning van de Gier neigde naar muiten en nietsdoen omdat velen Oranje gezind waren (De Jonge, p. 500).
De Gier ging over in Britse dienst en werd in 1803 gesloopt in Sheerness (zie Threedecks.org onder referenties).
Bataafse marine
Het was de tijd van de patriotten. De Oranjes waren Nederland ontvlucht en de Bataafse Republiek was uitgeroepen. Bij de stichting van de Bataafse Republiek in 1795 werd de zeemacht, bestaande uit vijf verschillende Admiraliteiten, bijeengevoegd en omgedoopt tot ‘Het Comite tot de Zaaken van de Marine’. De marine zou voortaan centraal worden bestuurd, ook na de Bataafse tijd.**
*) Het Vlieter-incident was een gebeurtenis op 30-8-1799 waarbij een volledig Bataafs vlooteskader zich zonder verzet overgaf aan de Engelsen in de Vlieter.
**) Veel bemanningsleden op de schepen vooral de lager kaders moesten niets hebben van de nieuwe Bataafse Republiek. Ze waren beïnvloed door de verdreven Orangisten. En dat terwijl juist onder het nieuwe regime de omstandigheden ‘de gewone man’ en dus ook voor de bemanning aan boord humaner werd.
Beschrijving
Referenties
- De Jonge, J.C.
Geschiedenis van Het Nederlandsche Zeewezen, V, 496
pp 496 e.v. - RCE
Schepen op de Admiraliteitswerf gebouwd. - HTRHub
Archief van de Admiralteitscolleges. - Threedecks.org
Threedecks.org