direct to content

MaSS

stepping stones of maritime history

History

Route om de West gezocht
Olivier van Noort was leider van een expeditie - ook wel de Magelhaanse Compagnie genoemd - uit Rotterdam en Amsterdam. De vloot bestond uit vier schepen. Twee grote schepen van 150 last: De Mauritius (uit Rotterdam) en de Hendrik Frederik (Amsterdam). En twee jachten van elk 50 last: De Eendracht (Rotterdam) en De Hoop (Amsterdam).

De Rotterdamse schepen vertrokken officieel op 2 juli 1598 maar konden pas echt op weg 13 september toen ook de Amsterdamse schepen van de partij waren. Het doel van de expeditie was om een alternatieve route naar Indië te vinden. Niet via Kaap de Goede Hoop maar via de straat van Magelhaan, de zuidelijke doorvaart langs Zuid Amerika.

Verdwaald
Na een oponthoud op de Afrikaanse kust staken ze (8 januari 1599) over naar Brazilië. Ze konden daar nergens ankeren om voedsel en water in te slaan. De Portugese en Indiaanse tegenstand was fel. Men besloot de Braziliaanse kust weer te verlaten en koers te zetten naar het eiland St. Helena om daar te verversen en te overwinteren (20 maart). Bijna iedereen was ziek en elke dag stierven er mannen aan scheurbuik. Ze zeilden naar het oosten maar konden Sint Helena niet vinden. De schepen verdwaalden en kwamen uiteindelijk bij twee eilandjes; Martin Vaz en Trinidade. Qua nieuwe voorraden was het nogal karig. Er was weinig water en qua voedsel alleen meeuwen die overigens gemakkelijk te vangen waren omdat ze niet bang waren voor mensen (21 mei).

Eendracht achtergelaten
en vertrok spoedig weer op zoek naar het mythische eiland Ascension dat ergens in de Atlantische Ocean zou moeten liggen. In plaats daarvan kwam de vloot per ongeluk voor de tweede keer aan bij het Braziliaanse vasteland bij Rio Dolce. Ook hier konden ze niet landen vanwege de vele Portugezen en indianen op de kust. Ze staken weer in zee en vonden een eilandje net voor de kust Santa Clara daar werd geankerd (2 juni).

De Eendracht verbrand op Santa Clara (RP-P-OB-80.289)

Daar moest de lekke Eendracht worden achtergelaten omdat het niet meer zeewaardig was. Goederen en mannen werden verdeeld. En de Eendracht in brand gestoken. Op 19 juni werd de tocht naar het zuiden vervolgd.

Na veel ontberingen lukte het Van Noort om via Straat Magellaan De Stille Oceaan te bereiken samen met De Hoop (die inmiddels was herdoopt in Eendracht 2, klik hier voor het vervolg ). De Hendrik Frederik waren ze ondertussen kwijt geraakt. Deze zou op eigen kracht bij de Molukken aankomen in februari 1601.

De Mauritius zou uiteindelijk 26-8-1601 in Rotterdam aanleggen. Daarmee was dit schip het eerste Nederlandse schip dat een reis om de wereld volbracht.

Description

Titel pagina van het journaal van Olivier van Noort

MasterLint, Pieter Esaias de
People on board28
Tonnage100 ton (50 last)

References

  • DAS 0024.1.
  • Barreveld, D.J. (2002).
    De route om de west : Olivier van Noort, de eerste Nederlander die om de wereld zeilde.
    Epe, N.W. van Bemmel.

Down on 26 February

New in MaSS

Wrecks of Flevoland

Burgzand Noord

Dutch Presence in Cuba