Bij graafwerkzaamheden in Wijk bij Duurstede zijn deze week (18-3-2026) al twee stukken scheepshout gevonden. Woensdag werd een bewerkte houten balk gevonden. Waarschijnlijk gaat het om een onderdeel van een Vikingschip uit de achtste eeuw.

Brouwers, Manders et al, 2019

Spant
De balk werd gevonden bij graafwerkzaamheden voor het vervangen van het riool en de waterafvoer. Het houtfragment stak uit de grond en trok de aandacht . Er werd een amateurarcheoloog bij gehaald die meteen het belang van de vondst zag. Daarop schakelde de gemeente meteen professionele archeologen in.

RTV Utrecht

Het scheepshout fragment met duidelijk zichtbaar de inkepingen

Vikingschip
Het fragment lijkt op een spant van een kielschip gebouwd in een Scandinavische traditie. De inkepingen wijzen op een overnaads gebouwd schip. Het fragment kan ook hergebruikt scheepshout zijn. In de middeleeuwen werden afgedankte schepen als het ware gerecycled in kade beschoeien, putten en zelfs graven.

Er zijn grof weg twee manieren van huidplanken op de spanten aan brengen: overnaads of karveel. Het houtfragment is een spant voor een overnaadse bouwwijze

Plank
Een dag later werd op dezelfde plek ook nog een plank gevonden. Dit zou een deel van een huidplank kunnen zijn van het zelfde schip.

Maurits van Jaarsveld

Datering
Rond de balk werd aardewerk uit de Karolingische periode aan getroffen . Het type scheepshout en het aardewerk wijzen voorlopig in de richting van een datering 9e eeuw na Chr.
De archeologen denken op basis van een eerste schatting dat het schip uit de Karolingische periode komt. Dat is de periode van ongeveer 700 tot 800 jaar na Christus.

Verder onderzoek 
Het fragment is ongeveer 3,20 meter lang en ongeveer 30 centimeter dik. "Mogelijk was de balk oorspronkelijk nóg groter", zegt archeoloog Anne de Hoop van de gemeente Wijk bij Duurstede. Het hout is meteen ingepakt en naar een opslagplaats gebracht om uitdroging te voorkomen.
Verder onderzoek moet definitief uitwijzen uit welke tijd het schip komt. Zo is ook nog niet uitgesloten dat het om een koggeschip gaat, uit ongeveer 1300 na Christus. "De balk wordt straks zorgvuldig schoongemaakt", zegt De Hoop. "Daarna worden onder andere de jaarringen van het hout geanalyseerd om een nauwkeuriger beeld te krijgen van de ouderdom en de herkomst ."

De herkomst van het hout is ook van belang in. Het kan namelijk goed zijn dat het geen vikingschip maar een Fries type schip is geweest. Tot nu toe zijn er nog geen resten herkend van inheemse schepen uit die periode van inheemse Friese schepen.

Dorestad 1
Tussen 1967 en 1977 is door de rob onderzoek gedaan in Wijk bij Duurstede.
In 1973 en 1974 zijn resten van een overnaads schip gevonden in de noordelijke haven van Dorestad (Hoog-straat ii). Het lijkt erop dat het schip in de haven is gezonken. De site beslaat een gebied van circa 30 meter
dat ongeveer overeenkomt met de omtrekken van een scheepswrak. Daarbinnen zijn fragmenten van een scheepshuid en een wrang gevonden. Er werden ook klinknagels aangetroffen. Dendrochronologisch onder-
zoek leverde een kapdatum op na circa 739.²

Replica gebouwd

De Dorestat 1 is door vrijwilligers gebouwd in een voormalige sporthal die heel toepasselijk de ‘Vikinghal’ heette. Na een bouwperiode van drie jaar -gedeeltelijk in de corona tijd- werd het schip in april 2021 te water gelaten. Het was verrassend te merken hoe goed het schip zich door het water beweegt.

https://vikingschipdorestat.nl/

De Dorestad 1 huidplanken overnaads met klinknagels bevestigd.

In juni 2021 kreeg het schip zijn naam: Dorestat-1. De exploitatie van het vikingschip is toen ook in handen gekomen van de Stichting Beheer Vikingschip.

Direct na de tewaterlating is begonnen met het trainen van schippers. Dit type schip is niet gebouwd om te manoeuvreren. In vroeger tijd was dat nauwelijks nodig en de aangebouwde scheg maakt het nog lastiger. Het vraagt dus een grote vaardigheid van de schippers.

Enkele maanden later kon de eerste vaart met opstappers echter gemaakt worden. Ook het roeien werd door een enthousiaste groep liefhebbers gedaan. Veel eerder dan gepland is in dat zelfde jaar ook begonnen met zeilen. Hiermee liet de Dorestat-1 zien dat hij kan waarvoor hij gebouwd is. Want uiteindelijk

bron

• RTV Utrecht.
  Plank en balk schip gevonden.
• RTV Utrecht.
  Graafwerk legt oud scheepsdeel bloot, misschien wel van vikingschip.
• Brouwers, W. , Jansma, E. Manders, M.
  Middeleeuwse scheepsresten in Nederland, de vroege middeleeuwen 500-1050.
• vikingschipdorestat.nl.