History
Twee schepen met dezelfde naam
De scheepsnaam Sint Paulus (ook bekend als St. Paulo) komt twee keer voor op de lijst van schepen vlak voor de slag bij Lowestoft op 13 juni 1665 (zie Luiken p. 248). Het gaat hierbij om twee schepen met dezelfde naam. Beide schepen werden in 1665 door de admiraliteit gehuurd van de VOC, en men onderscheidde ze als de Sint Paulus van Zeeland (onder kapitein Cornelis Thomaszoon) en de Sint Paulus van Enkhuizen (onder kapitein Jan Cornelis Raap). Het is van beide schepen niet duidelijk of ze gebouwd waren door de VOC en daadwerkelijk eigendom, of dat ze gehuurd waren.
Tweede Engels-Nederlandse oorlog
De Tweede Engels-Nederlandse oorlog was uitgebroken en de eerste grote zeeslag bij Lowestoft was gewonnen door de Engelsen. Als gevolg daarvan waren veel Nederlandse koopvaarders die onderweg waren naar Nederland uitgeweken. Een groot deel had zich verzameld in de neutrale haven van Bergen in Noorwegen. Ook de retourvloot van de VOC uit Azië was hier terecht gekomen. Een Engels eskader kreeg hier lucht van en probeerde tevergeefs de VOC vloot te veroveren. Dit werd bekend als de Slag bij Bergen. Een Brits vlooteskader onder Teddyman probeerde de haven van Bergen binnen te dringen. De VOC vloot onder de Pieter de Bitter wist dit te voorkomen (zie van Dam p. 18).
Hulpvloot
Eind augustus 1665 werd in Nederland een grote vloot (van 90 schepen) in zee gebracht onder Michiel de Ruiter. Hij zou de rijke koopvaardijvloot ophalen. De beide Sint Paulus schepen maakten onderdeel uit van die hulpvloot. De Sint Paulus van Enkhuizen was ingedeeld in het eskader van admiraal Tjerk Hidde de Vries en de Sint Paulus van Zeeland in het eskader van Tromp (zie Brandt p. 407). Op 30 augustus kwam de hulpvloot bij Bergen aan. Een week later verliet de gecombineerde vloot Bergen met bestemming Nederland.
Storm
Op 9 september brak een grote storm uit. De vloot raakte verstrooid. De Engelsen maakte hiervan gebruik en wisten nog een aantal VOC schepen te veroveren. Brandt verhaalt dat beide schepen Sint Paulus genaamd een paar dagen na de storm vlak bij het Vlie per ongeluk tussen de Engelse vloot terecht kwamen en werden veroverd:
de vier oorlogscheepen, genoemt het huis te Zwieten, de Geldersche Ruiter, de Sint Paulus van Zeelandt, en de Sint Paulus van Enkhuizen, die gevoert werden door de Kapiteinen Karsten Krynszoon de Rechtere, Evert van Gelder, Cornelis Tomaszoon, en Jan Raap, waaren den achtienden der maandt, naa den zwaaren storm... (zie Brandt p. 434)
De Sint Paulus van Zeeland werd tijdens deze actie veroverd en verbrand, de andere kwam in Engelse dienst (Zie Colenbrander p. 291). Ze vocht onder kapitein Holmes en werd in brand geschoten tijdens de Vierdaagse zeeslag .
Description
Bewapening: 40 kanonnnen
| Skipper | Thomaszoon, Cornelis |
|---|---|
| People on board | 200 |
Status
Het wrak is niet gevonden.
References
- Brandt, G. (1677).
Het leven en het bedrijf van den Heere Michiel de Ruyter.
pp 407, 434.
Amsterdam. - Dam, Pieter van (1927).
Beschrijvinge van de Oostindische Compagnie 1639-1701, deel I.
pp 18.
Den Haag, Martinus Nijhof. - Luiken, Jan (1692).
Leven en bedryf van den vermaarden zeeheld Cornelis Tromp.
pp 248. - Wikimedia Commons.
Slag in de Baai van Bergen. - Kort en Bondigh Verhael...
Amsterdam. - Colenbrander H.T. (1919).
Nederlandse oorlogen op zee 1652-1676.
pp 291.
Den Haag, Martinus Nijhof. - Threedecks.org.
Saint Paul.