direct to content

MaSS

stepping stones of maritime history

History

De Nieuw Hoorn was op 28 december uit Texel vertrokken voor haar eerste uitreis naar Indië. De reis verliep niet voorspoedig. Stormen en scheurbuik zorgden voor problemen onderweg. Maar uiteindelijk kwam het schip in Indië, althans in de buurt. Op 19 november 1619 raakte een vat brandewijn in brand. De Nieuw Hoorn was toen in de buurt van Sumatra. Aanvankelijk leek men de brand snel meester te worden.

Vuur
Maar het vuur laaide weer op en bereikte de smidskolen. Men goot veel water in het ruim maar kon door de rook en zwaveldampen niet dicht bij de brandhaard komen. Daarop wilde schipper Bontekoe het buskruit overboord zetten (350 vaatjes). Opperkoopman Rol was daar tegen omdat ze dan hulpeloos zouden zijn tegen kapers. Ondertussen breidde de brand zich uit. 70 man verlieten het schip en klommen in de grote boot die achter de Nieuw Hoorn meegevoerd werd. Ze kapten de lijn en voeren weg. De schipper en de rest achter latend op het brandende schip.

Explosie
De achtergeblevenen probeerde het schip te redden. Men kreeg het vuur maar niet uit en nu begon men alsnog de vaatjes buskruit overboord te zetten. Te laat. De brand bereikte het kruit en het schip explodeerde. Bij de explosie kwamen 117 opvarenden om het leven. alleen Bontekoe en scheepsjongen Hermen van Kniphuysen kwamen levend van het schip. Zij werden door de boot aan boord genomen. De Nieuw Hoorn zonk. De overlevenden wisten na vele omzwervingen Sumatra te bereiken, en van daaruit Batavia. Ze waren toen nog met 56 man.


Bontekoe werd ontvangen door Jan Pietersz Coen en kreeg een nieuw schip de Groningen. Waarmee hij naar China voer en al;daar de aanval op Portugees Macao meemaakte.

Hij schreef - terug in Holland - De gedenkwaardige beschrijving van de reis naar Oost-Indië van schipper Willem IJsbrandtsz. Bontekoe uit Hoorn. Dat werd een bestseller en stond model voor het jeugdboek: De scheepsjongen van Bontekoe.

 in 1924 geschreven door Johan Fabricius.

Het werd verfilmd in 2007. Opmerkelijk is dat de 15-jarige Enkhuizer koksmaat Harmen, die in het boek een prominente rol vervult, in de filmversie wordt vertolkt door de ruim veertigjarige Thomas Acda.

Description

Opvarenden: 150 bemanning, 50 soldaten

MasterBontekoe, Willem Ijsbrandtsz.
People on board206
Tonnage700 ton (350 last)

References

Down on 6 May

New in MaSS

Wrecks of Flevoland

Burgzand Noord

Dutch Presence in Cuba