direct to content

MaSS

stepping stones of maritime history

History

'De Anna' was een walvisvaarder uit Zaandam. Op 10 april 1777 vertrok het schip onder schipper Jeldert Jansz. Groot naar de wateren tussen Groenland en IJsland om walvissen te jagen.*

De reis van het jaar 1777 zou uitmonden in één van de grootste rampen uit de geschiedenis van de walvisvaart. Zie voor het hele verhaal Groenlandse scheepsramp Er zijn meerdere ooggetuigenverslagen van de gebeurtenissen bekend die elkaar goed aanvullen. Een van de verslagen die gepubliceerd werd is die van schipper Jeldert Jansz. Groot.

eigendom van de Zaanse rederij Claas Taan en Zonen, was een van de 38 Nederlandse schepen die in 1772 naar Straat Davis tussen Groenland en het vaste land van Noord Amerika voeren. Het schip keerde terug met 240 vaten spek, afkomstig van zo'n vijf walvissen. Alle schepen bij elkaar hadden dat jaar 240 walvissen gedood. De Vries bracht ook andere schepen in beeld. Links een met Deense vlag. Twee eskimo's varen in hun kajak rond. Op de voorgrond hebben manschappen van de 'Zaandam' net een walvis geharpoeneerd.
Rijksmuseum (schilderij Joghem de Vries, 1772)
De Groenlandvaarder 'Zaandam' op walvisvangst


Over de ondergang van zijn eigen schip:

" zeven september
' s Morgens de Wind O. met harde koelten; de Wind aanneemende, begon het in de namiddag hard te waaijen; ’s avonds een Storm, als wanneer het Ys sterk begon te maalen, kreegen wy om 7 uuren Command. M. Jansen aan Boord om met my te schaften, kwam aan Bakboord over, en moest zo terstond aan Stuurboord zy weder uit het Schip gaan, alzo wy op dat oogenblik het zelve [schip] verlooren, zonder dat daar iemand op dagt, krygende zeer onverwagt een zwaare (ijs)schots aan Bakboord in de Breedegang, onder de groote Rust, waar door de Koks Poort onder Water raakten, het Water over de Boeg van het Schip heen liep, en alzoo geheel op zy werd gekrongen; kapten ’s avonds om 9 uuren de Taliereep, waar door de Masten, by het Dek afbreekende, over Boord op het Ys vielen." 

Commandeur Jeldert Jansz. Groot was een ervaren walvisvaarder in 1768 was hij al schipper op de Walvisvaarder Vrouwe Maria.

Description

MasterJeldert Jansz. Groot
People on board44

Status

Eigenaar: Heeren Claas Heyn en Zoon, West zaandam

References

Go to adjust periods of visible sites