De 'Gekroonde Bril' was een (particulier) slavenschip dat met toestemming van de WIC opereerde in de slavenhandel. Ze vertrok op 6-1-1664 samen met de Neptunus van het slaven depot fort Gorée (Senegal) met 337 tot slaaf gemaakten aan boord.

De twee schepen waren nauwelijks vertrokken toen ze werden aangevallen door de HMS Jersey onder kapitein Robert Holmes. Na een korte schotenwisseling gaf de de Gekroonde Bril zich over. Ook het jacht Neptunus werd buit gemaakt. De Britten konden dichtbij komen omdat ze een staten vlag voerden en zich dus voordeden als Nederlandse schepen. Bovendien was het vrede tussen de Engelse kroon en Nederlandse Republiek: 

"dat d'Engelschen, onder 't gebiedt van Kapitein Robert Holmes, by Kabo Verde zeker schip, de Bril genoemt, en het jacht de Neptunus, toebehoorende de Nederlandtsche Westindische Kompagnie, in de maandt van Januarius lestleden hadden genoomen: dat het Engelsch schip, 't welk den Neptunus nam, een Staatenvlagh van boven voerde. "

Engelse aanval op de WIC in Afrika
In oktober 1663 had Holmes het commando gekregen over een klein flottielje en werd hij naar Afrikaanse kust gestuurd, Uitdrukkelijk in opdracht van koning Charles II om ‘… de belangen van de Royal [African] Company te beschermen en te bevorderen, wat het enige doel van uw huidige reis is …’ en om ‘… iedereen die zich tegen u verzet te doden, gevangen te nemen, tot zinken te brengen of te vernietigen’.*

Holmes ging voortvarend te werk. Na het veroveren van de Bril viel hij het slaven fort Nassau op het eiland Gorée aan. Het WIC fort gaf zich na 6 uur strijd over:

"Robert Holmes den eenendertighsten van die maandt [januari] de sterkte van Kabo Verde, op het eilandt Goerede, hadt opgeëischt, daarna beschooten, en gedwongen zich den eersten van Februarius, met het jacht den Krokodil, over te geven: dat hy 's avondts te vooren noch twee scheepjens, de Vischkorf en den Visscher, hadt vermeestert" (Brandt , Boek 6, 290)

Er werden door Holmes actie bij Gorée in korte tijd vijf Nederlandse schepen Gecroonde Bril, Neptunus, Visser, Viskorf en de Krokodil overmeesterd of tot zinken gebracht. b twee maanden later werd ook de Gouden leeuw tot zinken gebracht.

Reactie van de Republiek
Michiel de Ruyter werd in 1664 in het geheim naar West-Afrika gestuurd om de Engelse agressie tegen de West-Indische Compagnie (WIC) te beteugelen. 
Hij moest de veroverde WIC forten op de Afrikaanse kust heroveren. De Ruyter slaagde erin de meeste forten terug te pakken, waaronder die op het eiland Gorée.
Na zijn succesvolle acties aan de Afrikaanse kust, stak De Ruyter de Atlantische Oceaan over om de Engelsen in Amerika en het Caribisch gebied aan te vallen.¹

*) Koning Karel II Stuart had in 1661 de Royal African Company (RAC) opgericht. Zijn bewind was gericht op Britse expansie ten koste van de Republiek. De acties van Holmes in Afrika leidde mede tot de uitbraak van de Tweede Engels-Nederlandse oorlog in 1664.

Eigenaar/ reders: Hercules Croonenburg, Drago, Abraham, Wagenaer, Jan, te Amsterdam

• slavevoyages.org.
  ID 11590.
• Brandt, Geeraardt.
  Het leven en het bedrijf van den Heere Michiel de Ruyter 6, 290.
• pepysdiary.com.
  The second African expedition.
• Aitzema, L.
  Saken Van Staat En Oorlog V 110.
• Amsterdams notarieel archief.
  Notaris Cornelis de Grijp > 1665 Januari 1-1665 Juni 30.
  2583 (scan 195).
• Canon van Nederland.
  vensterplaat slavernij.